Home Kernwoorden Psalmen Belijdenis Zingen UitlegBoeken
 
 
Algemeen
Uitleg psalmen
Digitaal schoolbord
Over de berijmingen
De Franse berijming
De Nieuwe Psalmberijming
Helpt u mee?
Over de Psalmen
Psalmen in de Bijbel
Hebreeuwse Poëzie - 1
Hebreeuwse Poëzie - 2
Hebreeuwse Poëzie - 3
Geweldsteksten
Psalm 42 en 43 - I
Psalm 42 en 43 - II
Goedertierenheid
Goddelozen en Zondaars
Lofzang van Maria
Video over de Psalmen (Engels)
Opinie
Onbekende psalmen
Aangeboren muzikaliteit
Psalmkeuze
Populaire psalmen
Aanpassen melodie
Tips gezin, school, kerk
Moeilijke melodieën
Zingen bij Calvijn
Gesprek over Onbekende Psalmen
Waak voor Wildgroei
Discussie 1773 gezindte-breed
Ingezonden
Rubriek ingezonden
Zingen van psalmen
Geschiedenis Psalmen
Meditatie over psalm 80
Verantwoording Meeuse
Aanhef psalmen
Theologie psalmen 1
Theologie psalmen 2
Tweestemmige Harmonisaties
Studie berijmingen
Over Psalmen gesproken! (1)
Over Psalmen gesproken! (2)
Over Psalmen gesproken! (3)
Over Psalmen gesproken! (4)
Catechisatieles
Catechismus vr. 1
Catechismus vr. 2
Catechismus vr. 3 en 4
Catechismus vr. 6
Catechismus vr. 10
Catechismus vr. 12
Catechismus vr. 13
Catechismus vr. 14
Catechismus vr. 15
Catechismus vr. 16
Catechismus vr. 17
Catechismus vr. 18
Catechismus vr. 19
Catechismus vr. 20
Catechismus vr. 21
Catechismus vr. 22
Catechismus vr. 23
Catechismus vr. 24
Catechismus vr. 25
Catechismus vr. 26
Catechismus vr. 28
Catechismus vr. 29
Catechismus vr. 30
Catechismus vr. 31
Catechismus vr. 32
Catechismus vr. 33
Catechismus vr. 35
Catechismus vr. 36
Catechismus vr. 39
Catechismus vr. 40
Catechismus vr. 42
Catechismus vr. 43
Catechismus vr. 45
Catechismus vr. 47
Catechismus vr. 49
Catechismus vr. 51
Catechismus vr. 52
Catechismus vr. 53
Catechismus vr. 54
Catechismus vr. 55
Catechismus vr. 56
Catechismus vr. 57
Catechismus vr. 58
Catechismus vr. 59
Catechismus vr. 60
Catechismus vr. 61
Catechismus vr. 62
Catechismus vr. 63
Catechismus vr. 64
Catechismus vr. 65
Catechismus vr. 66
Catechismus vr. 67
Catechismus vr. 68
Catechismus vr. 69
Catechismus vr. 70
Catechismus vr. 71
Catechismus vr. 72
Catechismus vr. 73
Catechismus vr. 74
Catechismus vr. 75
Catechismus vr. 76
Catechismus vr. 77
Catechismus vr. 78
Catechismus vr. 79
Catechismus vr. 80
Dordtse Leerregels
Hoofdstuk 1 artikel 1
Hoofdstuk 1 artikel 2
Hoofdstuk 1 artikel 3 en 4
Hoofdstuk 1 artikel 5
Hoofdstuk 1 artikel 6
Hoofdstuk 1 artikel 7 en 8
Hoofdstuk 1 artikel 10 en 11
Hoofdstuk 1 artikel 12
Hoofdstuk 1 artikel 15
Hoofdstuk 1 artikel 17
Hoofdstuk 2 artikel 1 en 2
Hoofdstuk 2 artikel 3
Hoofdstuk 2 artikel 5
Hoofdstuk 2 artikel 6
Hoofdstuk 2 artikel 7
Hoofdstuk 2 artikel 8
Hoofdstuk 3 artikel 1
Hoofdstuk 3 artikel 2
Hoofdstuk 3 artikel 3
Hoofdstuk 3 artikel 4
Hoofdstuk 3 artikel 5
Hoofdstuk 3 artikel 6
Hoofdstuk 3 artikel 7
Hoofdstuk 3 artikel 8
Hoofdstuk 3 artikel 9
Hoofdstuk 3 artikel 10
Hoofdstuk 3 artikel 11
Hoofdstuk 3 artikel 12
Hoofdstuk 3 artikel 13
Hoofdstuk 3 artikel 14
Hoofdstuk 3 artikel 15
Hoofdstuk 3 artikel 16
Hoofdstuk 3 artikel 17
Hoe moet ik omgaan met
Aalmoezen
Aanvechtingen
Achterklap
Afgoderij
Alcohol
Ambt
Antisemitisme
Atheïsme
Barmhartigheid
Bastaardvloeken
Beeldende kunst
Bekering
Bekommering
Belediging
Berusting
Biblicisme
Bijbel
Bijbelkringen
Bijbelverklaringen
Bijbelvertalingen
Bijgeloof
Buitenkerkelijk christendom
Catechisatie
Censuur
Chiliasme
Chiromantie
Concubinaat
Confessionalisme
Conflicten
Creationisme
Cultuur
Dans
Doodzonde
De Doop
Drift
Dromen
De duivel
Eenzaamheid
Eer
Eerlijkheid
Eeuwigheid
Egoïsme
Eigendom
Eigengerechtigheid
Emancipatie
Emotie
Ergernis
Erotiek
Evangelicals
Evangelie
Evangelisatie
Evolutietheorie
Exorcisme
Fanatisme
Feestdagen
Film
Flirten
Formulieren van eenheid
Fossielen
Frustratie
Fundamentalisme
Gastvrijheid
Gebed
Gebed des Heeren
Gebedsgenezing
Gebedsverhoring
Geboorteregeling
Geduld
Des HEEREN Lof
Johannes à Lasco (1)
Johannes à Lasco (2)
Johannes à Lasco (3)
Johannes à Lasco (4)
Johannes à Lasco (5)
Willem Farel (1)
Willem Farel (2)
Willem Farel (3)
Willem Farel (4)
Willem Farel (5)
Willem Farel (6)
Islam
Girolamo Savonarola
Petrus Datheen (1)
Petrus Datheen (2)
Johannes Calvijn (1)
Johannes Calvijn (2)
Johannes Calvijn (3)
Johannes Calvijn (4)
Maarten Luther (1)
Maarten Luther (2)
Maarten Luther (3)
Maarten Luther (4)
Maarten Luther (5)
Maarten Luther (6)
Maarten Luther (7)
Maarten Luther (8)
Maarten Luther (9)
Maarten Luther (10)
Ambrosius
Guido de Brès (1)
Guido de Brès (2)
Guido de Brès (3)
Guido de Brès (4)
Guido de Brès (5)
Guido de Brès (6)
Guido de Brès (7)
Guido de Brès (8)
Augustinus (1)
Augustinus (2)
Augustinus (3)
Augustinus (4)
Augustinus (5)
De Germanen
Abt Gregorius
Petrus Waldes (1)
Petrus Waldes (2)
John Wycliff
Johannes Hus
wat de bijbel zegt over
Abraham
Benauwdheid
De drie-eenheid (1)
De drie-eenheid (4)
De drie-eenheid (2)
De drie-eenheid (3)
De drie-eenheid (5)
De drie-eenheid (6)
De drie-eenheid (7)
De drie-eenheid (8)
De drie-eenheid (9)
De drie-eenheid (10)
De jeugd (1)
De jeugd (2)
De wederkomst
Elkaar vergeven (1)
Elkaar vergeven (2)
Gods Woord
Heersen
Hoop
Kastijding (1)
Kastijding (2)
Lankmoedigheid
Matigheid
Oefening
Rijkdom
Strijd
Toorn
Zachtmoedig
De Catechismus van Genève
Vraag 1 t/m 5
Vraag 6 t/m 14
Vraag 15 t/m 20
Vraag 21 t/m 29
Vraag 30 t/m 45
Vraag 46 t/m 49
Vraag 50 t/m 54
Vraag 55 t/m 59
Vraag 60 t/m 64
Vraag 65 t/m 72
Vraag 73 t/m 79
Vraag 80 t/m 87
Vraag 88 t/m 91
Vraag 92 t/m 100
Vraag 101 t/m 105
Vraag 106 t/m 110
Vraag 111 t/m 113
Vraag 114 t/m 125
Vraag 126 t/m 130
Vraag 131 t/m 135
Vraag 136 t/m 142
Vraag 143 t/m 157
Vraag 159 t/m 165
Vraag 166 t/m 184
Vraag 185 t/m 195
Vraag 196 t/m 199
Vraag 200 t/m 203
Vraag 204 t/m 207
Vraag 208 t/m 212
Vraag 213 t/m 216
Vraag 217 t/m 223
Vraag 224 t/m 232
Vraag 233 t/m 239
Vraag 240 t/m 252
Vraag 253 t/m 255
Vraag 256 t/m 259
Vraag 260 t/m 265
Vraag 266 t/m 295
Vraag 296 t/m 308
Vraag 309 t/m 323
Vraag 324 t/m 332
Vraag 333 t/m 339
Vraag 340 t/m 356
Vraag 357 t/m 373
Staan tijdens het bidden
Waar jij mee zit
Gospelmuziek
Onbekeerd na een kerkdienst
Gods berouw
De speelfilm
Gods eer boven eigen zaligheid
De naam HEERE in de Psalmen
Voor elkaar bidden
Vruchten van de wedergeboorte
Kringgebed
De verboden boom
Hoogmoed
Geen last van je zonden
Belijdeniscatechisatie
Rechtvaardiging en heiliging
Ben ik uitverkoren?
Genade onder voorwaarde
Popmuziek en housemuziek
De vergeving van zonden
Schriftuurlijke prediking
Zondigen tegen je wil
Jezus een hindernis
Het erkennen van zondeschuld
Moedeloosheid
Gods kinderen en God
Zondesmart
Boetvaardigheid
De doopbelofte
Geroepen tot predikant
Mensverheerlijking
Bijna-dood-ervaring
Een kind dat sterft
Opvoeden
De zonden haten
Computerspelletjes
Zonde tegen de Heilige Geest
Wat is bidden
De gemeenschap der heiligen
De echte en blijvende bekering
Vergeven bij een echtscheiding
Beloften voor onbekeerden
De Drie Verbonden
Troost ontvangen uit beloftes
Het Boek
Geloven in of aan Christus
Hoofdbedekking bij het bidden
Verbond maken met ogen
Gebedsverhoring
 

 

Hoe moet ik omgaan met...

eerlijkheid?

Soms trappen mensen met hun beweringen open deuren in, zoals we dat wel zeggen; of ze vragen naar de bekende weg. Wanneer dit keer wordt gevraagd hoe jij met eerlijkheid moet omgaan, lijkt het op deze twee activiteiten. Je moet gewoon eerlijk zijn. Of niet? Jawel, maar hóe?

Toen ik in Utrecht studeerde, kwam mij een briefwisseling onder ogen van, als ik me niet vergis, een geleerde man met een professor. De geleerde correspondent had totaal geen hoge pet op (zoals we dat wel zeggen) van die professor en hij begon zijn brieven dan ook steevast met “Laaggeachte professor”. Hij vond het maar huichelen om volgens gewoonte en burgerlijk fatsoen “Hooggeachte professor” te schrijven, zolang hij hem niet hoogachtte. Wat dichter bij huis: je vriend vraagt wat je van zijn nieuwe fiets vindt. Jij zou hem nooit hebben uitgekozen, maar ja, smaken verschillen en erover twisten kun je beter niet aan beginnen. Hoe zeg je dat dan? Zijn jullie echte vrienden, dan kan het wel een stootje lijden en dus kun je gewoon zeggen, dat jij er niets aan vindt, of zo. Maar gaat het over een buurvrouw met wie de verhouding toch al niet zo soepel is, dan moet je én eerlijk zijn én voorzichtig. Je moet / mag de waarheid niet opofferen aan de beleefdheid, maar je hoeft ook gewoon burgerlijk fatsoen niet op te offeren aan eerlijk zijn.

Moet je ook eerlijk zijn wanneer je eigen gemak of voordeel in gevaar komt? In zaken of zo? Of is een ‘leugentje om bestwil’ soms niet helemaal verkeerd? En wat te denken van een bijbelsmokkelaar bij het IJzeren Gordijn aan wie wordt gevraagd: hebt u Bijbels bij u? Zegt hij “Ja”, dan kan hij uitpakken en wegwezen. Wil hij die Bijbels brengen daar waar zo dringend behoefte eraan is, dan moet hij de eerlijkheid geweld aandoen. ?? ??

Verder komt de vraag naar eerlijk zijn en hoe je eerlijk moet zijn ook op nog een ander terrein aan de orde. Dan denk ik aan het verlangen van vooral jongeren om eerlijk te zijn, en wel in de zin van openhartig en oprecht. In de praktijk betekent dit dat ze dan alles eruit gooien wat ze op hun lever hebben, of dat ze heel de vuile was van hun verborgen zonden of van gezinsproblematiek buiten hangen. Als je die ‘vuile was’ binnen houdt, dan ben je immers niet eerlijk, niet open. Hoe moeten we hierover oordelen? We kennen het gezegde: je moet niet zeggen wat je weet, maar weten wat je zegt, of: je moet niet aan iedereen het achterste van je tong laten zien. Dat lezen we ook in het boek Spreuken, hoofdstuk 29 vers 11:

“Een zot laat zijn hele geest uit, maar de wijze weerhoudt die achterwaarts.”

Matthew Henry schrijft daarover: “Het is een blijk van zwakheid om al te openhartig te zijn. Hij is een zot die alles zegt wat hij weet, en dadelijk in zijn mond heeft wat hij in zijn gedachten heeft, en niet kan zwijgen; die, als hij geprikkeld wordt, alles zegt wat hem voor de mond komt, wie het ook is die door zijn afkeurende opmerking getroffen wordt; die, als hij over iets moet praten, alles zal zeggen wat hij denkt, of het gepast of ongepast is. Het is een blijk van verstand dat men bescheiden en terughoudend is, de wijze laat niet meteen zijn hele geest uit, maar zal zich tijd geven om nader te bedenken, of zijn gedachte terughouden tot een geschikter tijd, wanneer het gepaster is om haar uit te spreken en beter aan zijn bedoeling zal beantwoorden.” Denk aan wat Paulus schrijft aan de christenen in Efeze, hoofdstuk 5 vers 3 & 12:

          “Hoererij en alle onreinheid, of gierigheid, laat ook onder u niet genoemd worden, zoals het de heiligen betaamt.” “Wat heimelijk door hen gebeurt / gedaan wordt, is schandelijk ook te zeggen.”

Al te grote eerlijkheid en openhartigheid is niet alleen onverstandig, maar het is ook onjuist. Het sticht niet. Het baat niemand dat ik vertel over mijn heimelijke zonden. Wanneer je predikant of je leraars of je ouders in detail vertellen hoe zondig ze zijn, wat heb je eraan? Het is genoeg dat je weet dat zij geen haar beter zijn dan jij. Het is genoeg dat je weet dat ze je goed begrijpen, en dat ze niet boven maar naast je staan. Meer niet. Zo hoef jij ook niet schaamteloos eerlijk te zijn. Je mag het ook niet zijn! Nee, dit staat niet gelijk aan huichelachtig preuts wezen. Er is een Bijbelse middenweg: de weg van de bescheiden en voorzichtige eerlijkheid: je vertelt – wanneer nodig – eerlijk hoe je over iemand denkt (ook een dominee of chef), zonder hem te kwetsen of te beledigen. Je vertelt – wanneer nodig – over je zonden zonder pikant te zijn of je schande op te schuimen.

En dan is er nog een aspect, namelijk eerlijk zijn wanneer het over de grote Naam van je Zaligmaker en Meester gaat. Petrus was niet eerlijk: ik hoor helemaal niet bij die Jezus… – Petros (Grieks) betekent dan ook niet ‘Rotsmassief’ (dat is eerder het Griekse woord petra), maar iets als ‘Kiezelsteen’… Wees niet bang als hij, maar wees op een dappere en wijze manier eerlijk; getrouw, zelfs tot de dood – wanneer nodig!