Home Kernwoorden Psalmen Belijdenis Zingen UitlegBoeken
 
 
Algemeen
Uitleg psalmen
Digitaal schoolbord
Over de berijmingen
De Franse berijming
De Nieuwe Psalmberijming
Helpt u mee?
Over de Psalmen
Psalmen in de Bijbel
Hebreeuwse Poëzie - 1
Hebreeuwse Poëzie - 2
Hebreeuwse Poëzie - 3
Geweldsteksten
Psalm 42 en 43 - I
Psalm 42 en 43 - II
Goedertierenheid
Goddelozen en Zondaars
Lofzang van Maria
Video over de Psalmen (Engels)
Opinie
Onbekende psalmen
Aangeboren muzikaliteit
Psalmkeuze
Populaire psalmen
Aanpassen melodie
Tips gezin, school, kerk
Moeilijke melodieën
Zingen bij Calvijn
Gesprek over Onbekende Psalmen
Waak voor Wildgroei
Discussie 1773 gezindte-breed
Ingezonden
Rubriek ingezonden
Zingen van psalmen
Geschiedenis Psalmen
Meditatie over psalm 80
Verantwoording Meeuse
Aanhef psalmen
Theologie psalmen 1
Theologie psalmen 2
Tweestemmige Harmonisaties
Studie berijmingen
Over Psalmen gesproken! (1)
Over Psalmen gesproken! (2)
Over Psalmen gesproken! (3)
Over Psalmen gesproken! (4)
Catechisatieles
Catechismus vr. 1
Catechismus vr. 2
Catechismus vr. 3 en 4
Catechismus vr. 6
Catechismus vr. 10
Catechismus vr. 12
Catechismus vr. 13
Catechismus vr. 14
Catechismus vr. 15
Catechismus vr. 16
Catechismus vr. 17
Catechismus vr. 18
Catechismus vr. 19
Catechismus vr. 20
Catechismus vr. 21
Catechismus vr. 22
Catechismus vr. 23
Catechismus vr. 24
Catechismus vr. 25
Catechismus vr. 26
Catechismus vr. 28
Catechismus vr. 29
Catechismus vr. 30
Catechismus vr. 31
Catechismus vr. 32
Catechismus vr. 33
Catechismus vr. 35
Catechismus vr. 36
Catechismus vr. 39
Catechismus vr. 40
Catechismus vr. 42
Catechismus vr. 43
Catechismus vr. 45
Catechismus vr. 47
Catechismus vr. 49
Catechismus vr. 51
Catechismus vr. 52
Catechismus vr. 53
Catechismus vr. 54
Catechismus vr. 55
Catechismus vr. 56
Catechismus vr. 57
Catechismus vr. 58
Catechismus vr. 59
Catechismus vr. 60
Catechismus vr. 61
Catechismus vr. 62
Catechismus vr. 63
Catechismus vr. 64
Catechismus vr. 65
Catechismus vr. 66
Catechismus vr. 67
Catechismus vr. 68
Catechismus vr. 69
Catechismus vr. 70
Catechismus vr. 71
Catechismus vr. 72
Catechismus vr. 73
Catechismus vr. 74
Catechismus vr. 75
Catechismus vr. 76
Catechismus vr. 77
Catechismus vr. 78
Catechismus vr. 79
Catechismus vr. 80
Dordtse Leerregels
Hoofdstuk 1 artikel 1
Hoofdstuk 1 artikel 2
Hoofdstuk 1 artikel 3 en 4
Hoofdstuk 1 artikel 5
Hoofdstuk 1 artikel 6
Hoofdstuk 1 artikel 7 en 8
Hoofdstuk 1 artikel 10 en 11
Hoofdstuk 1 artikel 12
Hoofdstuk 1 artikel 15
Hoofdstuk 1 artikel 17
Hoofdstuk 2 artikel 1 en 2
Hoofdstuk 2 artikel 3
Hoofdstuk 2 artikel 5
Hoofdstuk 2 artikel 6
Hoofdstuk 2 artikel 7
Hoofdstuk 2 artikel 8
Hoofdstuk 3 artikel 1
Hoofdstuk 3 artikel 2
Hoofdstuk 3 artikel 3
Hoofdstuk 3 artikel 4
Hoofdstuk 3 artikel 5
Hoofdstuk 3 artikel 6
Hoofdstuk 3 artikel 7
Hoofdstuk 3 artikel 8
Hoofdstuk 3 artikel 9
Hoofdstuk 3 artikel 10
Hoofdstuk 3 artikel 11
Hoofdstuk 3 artikel 12
Hoofdstuk 3 artikel 13
Hoofdstuk 3 artikel 14
Hoofdstuk 3 artikel 15
Hoofdstuk 3 artikel 16
Hoofdstuk 3 artikel 17
Hoe moet ik omgaan met
Aalmoezen
Aanvechtingen
Achterklap
Afgoderij
Alcohol
Ambt
Antisemitisme
Atheïsme
Barmhartigheid
Bastaardvloeken
Beeldende kunst
Bekering
Bekommering
Belediging
Berusting
Biblicisme
Bijbel
Bijbelkringen
Bijbelverklaringen
Bijbelvertalingen
Bijgeloof
Buitenkerkelijk christendom
Catechisatie
Censuur
Chiliasme
Chiromantie
Concubinaat
Confessionalisme
Conflicten
Creationisme
Cultuur
Dans
Doodzonde
De Doop
Drift
Dromen
De duivel
Eenzaamheid
Eer
Eerlijkheid
Eeuwigheid
Egoïsme
Eigendom
Eigengerechtigheid
Emancipatie
Emotie
Ergernis
Erotiek
Evangelicals
Evangelie
Evangelisatie
Evolutietheorie
Exorcisme
Fanatisme
Feestdagen
Film
Flirten
Formulieren van eenheid
Fossielen
Frustratie
Fundamentalisme
Gastvrijheid
Gebed
Gebed des Heeren
Gebedsgenezing
Gebedsverhoring
Geboorteregeling
Geduld
Des HEEREN Lof
Johannes à Lasco (1)
Johannes à Lasco (2)
Johannes à Lasco (3)
Johannes à Lasco (4)
Johannes à Lasco (5)
Willem Farel (1)
Willem Farel (2)
Willem Farel (3)
Willem Farel (4)
Willem Farel (5)
Willem Farel (6)
Islam
Girolamo Savonarola
Petrus Datheen (1)
Petrus Datheen (2)
Johannes Calvijn (1)
Johannes Calvijn (2)
Johannes Calvijn (3)
Johannes Calvijn (4)
Maarten Luther (1)
Maarten Luther (2)
Maarten Luther (3)
Maarten Luther (4)
Maarten Luther (5)
Maarten Luther (6)
Maarten Luther (7)
Maarten Luther (8)
Maarten Luther (9)
Maarten Luther (10)
Ambrosius
Guido de Brès (1)
Guido de Brès (2)
Guido de Brès (3)
Guido de Brès (4)
Guido de Brès (5)
Guido de Brès (6)
Guido de Brès (7)
Guido de Brès (8)
Augustinus (1)
Augustinus (2)
Augustinus (3)
Augustinus (4)
Augustinus (5)
De Germanen
Abt Gregorius
Petrus Waldes (1)
Petrus Waldes (2)
John Wycliff
Johannes Hus
wat de bijbel zegt over
Abraham
Benauwdheid
De drie-eenheid (1)
De drie-eenheid (4)
De drie-eenheid (2)
De drie-eenheid (3)
De drie-eenheid (5)
De drie-eenheid (6)
De drie-eenheid (7)
De drie-eenheid (8)
De drie-eenheid (9)
De drie-eenheid (10)
De jeugd (1)
De jeugd (2)
De wederkomst
Elkaar vergeven (1)
Elkaar vergeven (2)
Gods Woord
Heersen
Hoop
Kastijding (1)
Kastijding (2)
Lankmoedigheid
Matigheid
Oefening
Rijkdom
Strijd
Toorn
Zachtmoedig
De Catechismus van Genève
Vraag 1 t/m 5
Vraag 6 t/m 14
Vraag 15 t/m 20
Vraag 21 t/m 29
Vraag 30 t/m 45
Vraag 46 t/m 49
Vraag 50 t/m 54
Vraag 55 t/m 59
Vraag 60 t/m 64
Vraag 65 t/m 72
Vraag 73 t/m 79
Vraag 80 t/m 87
Vraag 88 t/m 91
Vraag 92 t/m 100
Vraag 101 t/m 105
Vraag 106 t/m 110
Vraag 111 t/m 113
Vraag 114 t/m 125
Vraag 126 t/m 130
Vraag 131 t/m 135
Vraag 136 t/m 142
Vraag 143 t/m 157
Vraag 159 t/m 165
Vraag 166 t/m 184
Vraag 185 t/m 195
Vraag 196 t/m 199
Vraag 200 t/m 203
Vraag 204 t/m 207
Vraag 208 t/m 212
Vraag 213 t/m 216
Vraag 217 t/m 223
Vraag 224 t/m 232
Vraag 233 t/m 239
Vraag 240 t/m 252
Vraag 253 t/m 255
Vraag 256 t/m 259
Vraag 260 t/m 265
Vraag 266 t/m 295
Vraag 296 t/m 308
Vraag 309 t/m 323
Vraag 324 t/m 332
Vraag 333 t/m 339
Vraag 340 t/m 356
Vraag 357 t/m 373
Staan tijdens het bidden
Waar jij mee zit
Gospelmuziek
Onbekeerd na een kerkdienst
Gods berouw
De speelfilm
Gods eer boven eigen zaligheid
De naam HEERE in de Psalmen
Voor elkaar bidden
Vruchten van de wedergeboorte
Kringgebed
De verboden boom
Hoogmoed
Geen last van je zonden
Belijdeniscatechisatie
Rechtvaardiging en heiliging
Ben ik uitverkoren?
Genade onder voorwaarde
Popmuziek en housemuziek
De vergeving van zonden
Schriftuurlijke prediking
Zondigen tegen je wil
Jezus een hindernis
Het erkennen van zondeschuld
Moedeloosheid
Gods kinderen en God
Zondesmart
Boetvaardigheid
De doopbelofte
Geroepen tot predikant
Mensverheerlijking
Bijna-dood-ervaring
Een kind dat sterft
Opvoeden
De zonden haten
Computerspelletjes
Zonde tegen de Heilige Geest
Wat is bidden
De gemeenschap der heiligen
De echte en blijvende bekering
Vergeven bij een echtscheiding
Beloften voor onbekeerden
De Drie Verbonden
Troost ontvangen uit beloftes
Het Boek
Geloven in of aan Christus
Hoofdbedekking bij het bidden
Verbond maken met ogen
Gebedsverhoring
 

 

De morgenster van de Reformatie

Wycliff is niet bang. Hij pakt de kerk van zijn dagen aan in de kern van haar afgodische bestaan. Hij verwerpt alles wat tegen Gods Woord ingaat. Beelden horen niet te worden aangebeden, zo schrijft deze dappere man in Engeland. God verbiedt het in Zijn wet, het Tweede Gebod. De aflaat is ook al zo'n onbijbels iets. We kunnen de straf op onze zonden niet afkopen, zoals de kerk in die tijd meer en meer begint te verkondigen. Alleen God kan ons van zonde en straf ontslaan. Niet de priester. Trouwens door de aflaathandel wordt niet alleen geld van mensen afgetroggeld, maar wordt aan mensen ook geleerd, dat zondigen niet zo erg is, want je kunt toch de straf afkopen ... Dus neem het maar niet zo nauw! Wycliff keert zich tegen de onbijbelse leer van het vagevuur. Afgelopen december schreef ik erover. Wycliff schrijft openlijk dat het een verzinsel is en niet op de Bijbel gegrond. En hij wil zich geheel en alleen houden aan de Bijbel! Ook heel het monniken-bestaan wordt door Wycliff op de helling gezet, omdat (alweer) er niets over in de Bijbel staat ...

Toch is Wycliff niet alleen bezig met aan te wijzen hoe het níet moet en wat er allemaal verkeerd is. Maar hij doet vooral heel goed werk met aan te wijzen wat het dan wel is. Namelijk: hij vertaalt, samen met andere geleerden, de Bijbel in het Engels. Zo kan iedere Engelsman lezen (of horen lezen) wat God Zelf tegen ons zegt. Men is plotsklaps niet meer afhankelijk van wat de priester verkondigt, maar men kan het zelf nalezen in Gods Eigen Woord! Wat een bevrijding. Verder vindt Wycliff kennis van de Bijbel zó belangrijk dat hij veel mannen opleidt om twee aan twee het land door te gaan en van huis tot huis of van dorp tot dorp te preken. Ze zijn geen officiële predikanten. Ze zijn niet door de bisschop als zodanig aangesteld. Maar ze kennen hun Bijbel en ze verkondigen in alle eenvoudigheid het Woord van God. Deze mannen worden 'Lollarden' genoemd. Deze naam komt van het woord 'lollen' dat 'prevelen' betekent. Ze bidden waarschijnlijk veel zachtjes (net als Hanna in de tempel van Silo). Wycliff's invloed op het volk wordt op deze manier steeds groter. De mensen horen nu een veel zuiverder prediking dan in de kerk. Ze verlangen naar een nieuwe kerk, een her-vormde kerk.

Wanneer Wycliff in zijn geschriften zich ook tegen de transsubstantiatieleer van de roomse kerk keert, wordt het echter sommigen van zijn beste en meest invloedrijke vrienden te bar. Dit gaat hun te ver. Ze keren zich helaas van deze dappere strijder af. Wycliff ziet het echter niet verkeerd. De transsubstantiatieleer is werkelijk een valse leer. Maar mensen rondom hem zijn nog niet zover. Later, in de dagen van Luther, zal alles wat Wycliff zei en schreef, weer op tafel komen; en nu zal ook de onbijbelse leer van de transsubstantiatie worden bestreden. Eerst door Luther, later nog meer door Calvijn. Onder het gewone volk neemt de invloed van Wycliff nog wel steeds toe, maar jammer genoeg breekt alles in één keer af, wanneer er een boerenopstand uitbreekt. Waarom breekt er een boerenopstand uit? Het gebeurt in die arme eeuwen wel vaker. Omdat rijke edellieden arme boeren uitknijpen en heel slecht behandelen. En soms komen boeren dan in opstand. Zo ook net in deze tijd dat de Lollarden rond gaan en de gedachten van Wycliff steeds meer ingang vinden. En wat is het gevolg? Dat de adel en de regering denken dat deze boerenopstand eigenlijk het gevolg is van het optreden van John Wycliff. Die opstand van de boeren vinden ze gevaarlijk en dus beschouwen ze nu opeens Wycliff's schrijven en preken ook gevaarlijk. Het gevolg is dat de koning en het parlement hem in de steek laten. Nu wordt hem ook de toegang tot de universiteit geweigerd: hij mag niet meer lesgeven. Daarom trekt Wycliff zich terug in Lutterworth en schrijft daar zijn belangrijkste boek. Hierin grijpt hij meer en meer terug op de geschriften van Augustinus (wat ook Luther en Calvijn zullen doen) en ziet de kerk als een vergadering van uitverkorenen. Dan sterft hij op de leeftijd van zestig jaar. Veertig jaar later wordt op bevel van de roomse kerk zijn gebeente opgegraven en verbrand en de as wordt in de rivier gestrooid. Wycliff - de grootste geleerde van zijn tijd; - de meest Bijbelse van allen die zich in de middeleeuwen tegen de kerk verzetten; - de voorloper of morgenster van de hervorming; - hij is niet meer, maar zijn gedachten  leven voort. De Lollarden zijn niet zo gemakkelijk uit te roeien en de invloed van de Engelse vertaling van de Bijbel is twee eeuwen later, wanneer de kerkhervorming komt, nog merkbaar. Het vuur van Wycliff's inzicht wordt op wonderlijke manier naar Oost-Europa gebracht, waar het een uitslaande brand wordt onder leiding van Johannes Hus. God zorgt in oneindige barmhartigheid toch voor Zijn kerk. Toen deed Hij dat. Nu doet Hij dit nog steeds!