Home Kernwoorden Psalmen Belijdenis Zingen UitlegBoeken
 
 
Algemeen
Uitleg psalmen
Digitaal schoolbord
Over de berijmingen
De Franse berijming
De Nieuwe Psalmberijming
Helpt u mee?
Over de Psalmen
Psalmen in de Bijbel
Hebreeuwse Poëzie - 1
Hebreeuwse Poëzie - 2
Hebreeuwse Poëzie - 3
Geweldsteksten
Psalm 42 en 43 - I
Psalm 42 en 43 - II
Goedertierenheid
Goddelozen en Zondaars
Lofzang van Maria
Video over de Psalmen (Engels)
Opinie
Onbekende psalmen
Aangeboren muzikaliteit
Psalmkeuze
Populaire psalmen
Aanpassen melodie
Tips gezin, school, kerk
Moeilijke melodieën
Zingen bij Calvijn
Gesprek over Onbekende Psalmen
Waak voor Wildgroei
Discussie 1773 gezindte-breed
Ingezonden
Rubriek ingezonden
Zingen van psalmen
Geschiedenis Psalmen
Meditatie over psalm 80
Verantwoording Meeuse
Aanhef psalmen
Theologie psalmen 1
Theologie psalmen 2
Tweestemmige Harmonisaties
Studie berijmingen
Over Psalmen gesproken! (1)
Over Psalmen gesproken! (2)
Over Psalmen gesproken! (3)
Over Psalmen gesproken! (4)
Catechisatieles
Catechismus vr. 1
Catechismus vr. 2
Catechismus vr. 3 en 4
Catechismus vr. 6
Catechismus vr. 10
Catechismus vr. 12
Catechismus vr. 13
Catechismus vr. 14
Catechismus vr. 15
Catechismus vr. 16
Catechismus vr. 17
Catechismus vr. 18
Catechismus vr. 19
Catechismus vr. 20
Catechismus vr. 21
Catechismus vr. 22
Catechismus vr. 23
Catechismus vr. 24
Catechismus vr. 25
Catechismus vr. 26
Catechismus vr. 28
Catechismus vr. 29
Catechismus vr. 30
Catechismus vr. 31
Catechismus vr. 32
Catechismus vr. 33
Catechismus vr. 35
Catechismus vr. 36
Catechismus vr. 39
Catechismus vr. 40
Catechismus vr. 42
Catechismus vr. 43
Catechismus vr. 45
Catechismus vr. 47
Catechismus vr. 49
Catechismus vr. 51
Catechismus vr. 52
Catechismus vr. 53
Catechismus vr. 54
Catechismus vr. 55
Catechismus vr. 56
Catechismus vr. 57
Catechismus vr. 58
Catechismus vr. 59
Catechismus vr. 60
Catechismus vr. 61
Catechismus vr. 62
Catechismus vr. 63
Catechismus vr. 64
Catechismus vr. 65
Catechismus vr. 66
Catechismus vr. 67
Catechismus vr. 68
Catechismus vr. 69
Catechismus vr. 70
Catechismus vr. 71
Catechismus vr. 72
Catechismus vr. 73
Catechismus vr. 74
Catechismus vr. 75
Catechismus vr. 76
Catechismus vr. 77
Catechismus vr. 78
Catechismus vr. 79
Catechismus vr. 80
Dordtse Leerregels
Hoofdstuk 1 artikel 1
Hoofdstuk 1 artikel 2
Hoofdstuk 1 artikel 3 en 4
Hoofdstuk 1 artikel 5
Hoofdstuk 1 artikel 6
Hoofdstuk 1 artikel 7 en 8
Hoofdstuk 1 artikel 10 en 11
Hoofdstuk 1 artikel 12
Hoofdstuk 1 artikel 15
Hoofdstuk 1 artikel 17
Hoofdstuk 2 artikel 1 en 2
Hoofdstuk 2 artikel 3
Hoofdstuk 2 artikel 5
Hoofdstuk 2 artikel 6
Hoofdstuk 2 artikel 7
Hoofdstuk 2 artikel 8
Hoofdstuk 3 artikel 1
Hoofdstuk 3 artikel 2
Hoofdstuk 3 artikel 3
Hoofdstuk 3 artikel 4
Hoofdstuk 3 artikel 5
Hoofdstuk 3 artikel 6
Hoofdstuk 3 artikel 7
Hoofdstuk 3 artikel 8
Hoofdstuk 3 artikel 9
Hoofdstuk 3 artikel 10
Hoofdstuk 3 artikel 11
Hoofdstuk 3 artikel 12
Hoofdstuk 3 artikel 13
Hoofdstuk 3 artikel 14
Hoofdstuk 3 artikel 15
Hoofdstuk 3 artikel 16
Hoofdstuk 3 artikel 17
Hoe moet ik omgaan met
Aalmoezen
Aanvechtingen
Achterklap
Afgoderij
Alcohol
Ambt
Antisemitisme
Atheïsme
Barmhartigheid
Bastaardvloeken
Beeldende kunst
Bekering
Bekommering
Belediging
Berusting
Biblicisme
Bijbel
Bijbelkringen
Bijbelverklaringen
Bijbelvertalingen
Bijgeloof
Buitenkerkelijk christendom
Catechisatie
Censuur
Chiliasme
Chiromantie
Concubinaat
Confessionalisme
Conflicten
Creationisme
Cultuur
Dans
Doodzonde
De Doop
Drift
Dromen
De duivel
Eenzaamheid
Eer
Eerlijkheid
Eeuwigheid
Egoïsme
Eigendom
Eigengerechtigheid
Emancipatie
Emotie
Ergernis
Erotiek
Evangelicals
Evangelie
Evangelisatie
Evolutietheorie
Exorcisme
Fanatisme
Feestdagen
Film
Flirten
Formulieren van eenheid
Fossielen
Frustratie
Fundamentalisme
Gastvrijheid
Gebed
Gebed des Heeren
Gebedsgenezing
Gebedsverhoring
Geboorteregeling
Geduld
Des HEEREN Lof
Johannes à Lasco (1)
Johannes à Lasco (2)
Johannes à Lasco (3)
Johannes à Lasco (4)
Johannes à Lasco (5)
Willem Farel (1)
Willem Farel (2)
Willem Farel (3)
Willem Farel (4)
Willem Farel (5)
Willem Farel (6)
Islam
Girolamo Savonarola
Petrus Datheen (1)
Petrus Datheen (2)
Johannes Calvijn (1)
Johannes Calvijn (2)
Johannes Calvijn (3)
Johannes Calvijn (4)
Maarten Luther (1)
Maarten Luther (2)
Maarten Luther (3)
Maarten Luther (4)
Maarten Luther (5)
Maarten Luther (6)
Maarten Luther (7)
Maarten Luther (8)
Maarten Luther (9)
Maarten Luther (10)
Ambrosius
Guido de Brès (1)
Guido de Brès (2)
Guido de Brès (3)
Guido de Brès (4)
Guido de Brès (5)
Guido de Brès (6)
Guido de Brès (7)
Guido de Brès (8)
Augustinus (1)
Augustinus (2)
Augustinus (3)
Augustinus (4)
Augustinus (5)
De Germanen
Abt Gregorius
Petrus Waldes (1)
Petrus Waldes (2)
John Wycliff
Johannes Hus
wat de bijbel zegt over
Abraham
Benauwdheid
De drie-eenheid (1)
De drie-eenheid (4)
De drie-eenheid (2)
De drie-eenheid (3)
De drie-eenheid (5)
De drie-eenheid (6)
De drie-eenheid (7)
De drie-eenheid (8)
De drie-eenheid (9)
De drie-eenheid (10)
De jeugd (1)
De jeugd (2)
De wederkomst
Elkaar vergeven (1)
Elkaar vergeven (2)
Gods Woord
Heersen
Hoop
Kastijding (1)
Kastijding (2)
Lankmoedigheid
Matigheid
Oefening
Rijkdom
Strijd
Toorn
Zachtmoedig
De Catechismus van Genève
Vraag 1 t/m 5
Vraag 6 t/m 14
Vraag 15 t/m 20
Vraag 21 t/m 29
Vraag 30 t/m 45
Vraag 46 t/m 49
Vraag 50 t/m 54
Vraag 55 t/m 59
Vraag 60 t/m 64
Vraag 65 t/m 72
Vraag 73 t/m 79
Vraag 80 t/m 87
Vraag 88 t/m 91
Vraag 92 t/m 100
Vraag 101 t/m 105
Vraag 106 t/m 110
Vraag 111 t/m 113
Vraag 114 t/m 125
Vraag 126 t/m 130
Vraag 131 t/m 135
Vraag 136 t/m 142
Vraag 143 t/m 157
Vraag 159 t/m 165
Vraag 166 t/m 184
Vraag 185 t/m 195
Vraag 196 t/m 199
Vraag 200 t/m 203
Vraag 204 t/m 207
Vraag 208 t/m 212
Vraag 213 t/m 216
Vraag 217 t/m 223
Vraag 224 t/m 232
Vraag 233 t/m 239
Vraag 240 t/m 252
Vraag 253 t/m 255
Vraag 256 t/m 259
Vraag 260 t/m 265
Vraag 266 t/m 295
Vraag 296 t/m 308
Vraag 309 t/m 323
Vraag 324 t/m 332
Vraag 333 t/m 339
Vraag 340 t/m 356
Vraag 357 t/m 373
Staan tijdens het bidden
Waar jij mee zit
Gospelmuziek
Onbekeerd na een kerkdienst
Gods berouw
De speelfilm
Gods eer boven eigen zaligheid
De naam HEERE in de Psalmen
Voor elkaar bidden
Vruchten van de wedergeboorte
Kringgebed
De verboden boom
Hoogmoed
Geen last van je zonden
Belijdeniscatechisatie
Rechtvaardiging en heiliging
Ben ik uitverkoren?
Genade onder voorwaarde
Popmuziek en housemuziek
De vergeving van zonden
Schriftuurlijke prediking
Zondigen tegen je wil
Jezus een hindernis
Het erkennen van zondeschuld
Moedeloosheid
Gods kinderen en God
Zondesmart
Boetvaardigheid
De doopbelofte
Geroepen tot predikant
Mensverheerlijking
Bijna-dood-ervaring
Een kind dat sterft
Opvoeden
De zonden haten
Computerspelletjes
Zonde tegen de Heilige Geest
Wat is bidden
De gemeenschap der heiligen
De echte en blijvende bekering
Vergeven bij een echtscheiding
Beloften voor onbekeerden
De Drie Verbonden
Troost ontvangen uit beloftes
Het Boek
Geloven in of aan Christus
Hoofdbedekking bij het bidden
Verbond maken met ogen
Gebedsverhoring
 

 

Het sterven van Luther

Op 17 januari 1546 predikt Luther voor de laatste maal in zijn gemeente Wittenberg. Het gaat over Romeinen 12 vers 3: "Denn ich sage durch die Gnade, die mir gegeben ist, jedermann unter euch, dass niemand weiter von ihm halte, denn sich's gebührt zu halten; sondern dass er von sich mässiglich halte, ein jeglicher, nach dem Gott ausgeteilet hat das Mass des Glaubens."

Hierin vermaant hij zijn gemeente zich tegenover allerlei dwalingen te houden aan het eenvoudige, kinderlijke geloof in Christus. Daarna gaat Luther op reis naar Eisleben, de stad waar hij geboren en gedoopt is, waar hij ook sterven zal; het doel is twee ruziënde broers, de graven van Mansfeld, met elkaar te verzoenen. Het gaat in die ruzie natuurlijk weer om geld ... Dat is ook helaas onder de protestanten niet verdwenen ... In de Andreaskerk van Eisleben preekt hij nog vier keer op 31 januari, 2, 7 en 14 februari. In deze laatste preken stelt hij het unieke karakter van het christelijke geloof in het licht, tegen de roomsen, de joden en de mohammedanen. Wat is dat karakteristieke van de leer der Reformatie? De zekerheid dat God genadig is en Zich ontfermt over het aangevochten hoopje christenen. Daarom benadrukt hij nogmaals om zich in alle aanvechting van de duivel te houden aan Christus alleen. En in deze preken legt hij nogmaals uit dat de kerk is als een akker met goede tarwe en met onkruid. Heel nuchter stelt hij vast dat er geen volmaakte kerk op aarde zijn zal. En ook de Christen is in zijn levenslange strijd tegen het boze van binnen levenslang aangewezen op de vergevende genade van God. Op 17 februari wordt hij 's avonds erg benauwd vanwege zuurstofgebrek aan de kransslagader. Men probeert met de gebrekkige medische kennis die men heeft, nog van alles, maar het mag niet meer baten. Maarten Luther gaat sterven! Met de woorden van Psalm 31 vers 6 bidt hij: "In Deine Hände befehle ich meinen Geist; Du hast mich erlöset, HERR, Du treuer Gott." Hij haalt de bekende woorden van Johannes 3 vers 16 nog aan, waarin volgens Luther heel de Bijbel in één vers samengevat is; en hoopt op God volgens Psalm 68 vers 21: "Wir haben einen Gott, Der da hilft; und den HERRN Herrn, Der vom Tode errettet." Hij wil geen laatste oliesel, het roomse sacrament, maar sterft vertrouwend op het volbrachte werk van zijn Heere en Zaligmaker Jezus Christus, Die hij heeft mogen leren kennen, dienen en belijden. Om kwart voor drie, in de nacht van 17 op 18 februari 1546 sterft de grote reformator van Duitsland, aan wie wij door Gods genade zo onnoemelijk veel te danken hebben. Op zijn schrijftafel vindt men de volgende morgen deze woorden, zijn laatste en meest markante belijdenis:

               "Wir sind Bettler, das ist wahr."

Op 22 februari wordt Maarten Luther onder zeer grote belangstelling en met zeer grote rouw begraven in de slotkerk van de keurvorst van Sachsen, waaraan hij op 31 oktober 29 jaren eerder de 95 stellingen aansloeg, waardoor hij het van God verkoren middel mocht zijn om ons van de duivelse verleiding van het roomse bijgeloof te verlossen en ons te verkondigen de grote genade, de liefdevolle gezindheid van God de Vader, door Jezus Christus en Zijn verzoenend lijden en sterven, voor arme zondaren, die niet anders meer kunnen, dan zich eerbiedig en gelovig op Hem verlaten! Luther heeft beleefd, wat hij heeft gepreekt:

       Wie op God vertrouwt, wordt nooit teleurgesteld!

Een paar markante en onderwijzende uitspraken van Luther:

Wij zullen in de Bijbel wel altijd leerlingen blijven. Wie kent zichzelf zo geheel, dat hij weet, hoe diep de erfzonde in zijn hart geworteld is en hoe door en door verdorven het er van binnen uitziet?

Wilt gij zalig worden? Dan moet Gods Woord voor u zó vast zijn, dat ─ al spraken alle mensen anders en al wilden zelfs de engelen u aan het twijfelen brengen ─ gij nochtans staande blijft en zegt: toch weet ik dat Gods Woord waar is!

Dát zijn de beste predikers, die de gewone man en de jeugd op de allereenvoudigste wijze leren, zoals ook Christus het volk leerde. En dat zijn ook de beste toehoorders, die Gods Woord gaarne horen en het eenvoudig geloven, ook al zijn ze nog zwak in het geloof.

God verschrikt de zondaar eerst, maar daarna richt Hij hem op en vertroost hem weer, opdat de oude mens gedood wordt en de nieuwe mens leeft. Maar de duivel keert het om. Eerst maakt hij de mensen gerust en laat hij hen zonder vrees of angst alle mogelijke zonden bedrijven, maar straks verandert hij van tactiek en dan maakt hij hen bedroefd en verschrikt, zodat zij zelfs wanhopen aan de genade Gods en zichzelf ombrengen.

Alle zonden zijn klein, vergeleken bij de gruwelijke verachting van Gods Woord. En toch zien wij tot onze smart, hoe de hele wereld hierin als verdronken ligt. Maar men houdt dit helemaal niet voor zonde. Men is onder de prediking en geeft er toch weinig acht op. En wie bekommert zich daarover, dat hij Gods Woord zo geringschat?