Home Kernwoorden Psalmen Belijdenis Zingen UitlegBoeken
 
 
Algemeen
Uitleg psalmen
Digitaal schoolbord
Over de berijmingen
De Franse berijming
De Nieuwe Psalmberijming
Helpt u mee?
Over de Psalmen
Psalmen in de Bijbel
Hebreeuwse Poëzie - 1
Hebreeuwse Poëzie - 2
Hebreeuwse Poëzie - 3
Geweldsteksten
Psalm 42 en 43 - I
Psalm 42 en 43 - II
Goedertierenheid
Goddelozen en Zondaars
Lofzang van Maria
Video over de Psalmen (Engels)
Opinie
Onbekende psalmen
Aangeboren muzikaliteit
Psalmkeuze
Populaire psalmen
Aanpassen melodie
Tips gezin, school, kerk
Moeilijke melodieën
Zingen bij Calvijn
Gesprek over Onbekende Psalmen
Waak voor Wildgroei
Discussie 1773 gezindte-breed
Ingezonden
Rubriek ingezonden
Zingen van psalmen
Geschiedenis Psalmen
Meditatie over psalm 80
Verantwoording Meeuse
Theologie psalmen 1
Theologie psalmen 2
Tweestemmige Harmonisaties
Studie berijmingen
Over Psalmen gesproken! (1)
Over Psalmen gesproken! (2)
Over Psalmen gesproken! (3)
Over Psalmen gesproken! (4)
Catechisatieles
Catechismus vr. 1
Catechismus vr. 2
Catechismus vr. 3 en 4
Catechismus vr. 6
Catechismus vr. 10
Catechismus vr. 12
Catechismus vr. 13
Catechismus vr. 14
Catechismus vr. 15
Catechismus vr. 16
Catechismus vr. 17
Catechismus vr. 18
Catechismus vr. 19
Catechismus vr. 20
Catechismus vr. 21
Catechismus vr. 22
Catechismus vr. 23
Catechismus vr. 24
Catechismus vr. 25
Catechismus vr. 26
Catechismus vr. 28
Catechismus vr. 29
Catechismus vr. 30
Catechismus vr. 31
Catechismus vr. 32
Catechismus vr. 33
Catechismus vr. 35
Catechismus vr. 36
Catechismus vr. 39
Catechismus vr. 40
Catechismus vr. 42
Catechismus vr. 43
Catechismus vr. 45
Catechismus vr. 47
Catechismus vr. 49
Catechismus vr. 51
Catechismus vr. 52
Catechismus vr. 53
Catechismus vr. 54
Catechismus vr. 55
Catechismus vr. 56
Catechismus vr. 57
Catechismus vr. 58
Catechismus vr. 59
Catechismus vr. 60
Catechismus vr. 61
Catechismus vr. 62
Catechismus vr. 63
Catechismus vr. 64
Catechismus vr. 65
Catechismus vr. 66
Catechismus vr. 67
Catechismus vr. 68
Catechismus vr. 69
Catechismus vr. 70
Catechismus vr. 71
Catechismus vr. 72
Catechismus vr. 73
Catechismus vr. 74
Catechismus vr. 75
Catechismus vr. 76
Catechismus vr. 77
Catechismus vr. 78
Catechismus vr. 79
Catechismus vr. 80
Dordtse Leerregels
Dordtse Leerregels art. 2
Dordtse Leerregels art. 3
Dordtse Leerregels art. 4
Dordtse Leerregels art. 5
Dordtse Leerregels art. 6
Dordtse Leerregels art. 7
Dordtse Leerregels art. 8
Dordtse Leerregels art. 9
Dordtse Leerregels art. 10
Dordtse Leerregels art. 11
Dordtse Leerregels art. 12
Dordtse Leerregels art. 13
Dordtse Leerregels art. 14
Dordtse Leerregels art. 15
Dordtse Leerregels art. 16
Dordtse Leerregels art. 17
Hoe moet ik omgaan met
Aalmoezen
Aanvechtingen
Achterklap
Afgoderij
Alcohol
Ambt
Antisemitisme
Atheïsme
Barmhartigheid
Bastaardvloeken
Beeldende kunst
Bekering
Bekommering
Belediging
Berusting
Biblicisme
Bijbel
Bijbelkringen
Bijbelverklaringen
Bijbelvertalingen
Bijgeloof
Buitenkerkelijk christendom
Catechisatie
Censuur
Chiliasme
Chiromantie
Concubinaat
Confessionalisme
Conflicten
Creationisme
Cultuur
Dans
Doodzonde
De Doop
Drift
Dromen
De duivel
Eenzaamheid
Eer
Eerlijkheid
Eeuwigheid
Egoïsme
Eigendom
Eigengerechtigheid
Emancipatie
Emotie
Ergernis
Erotiek
Evangelicals
Evangelie
Evangelisatie
Evolutietheorie
Exorcisme
Fanatisme
Feestdagen
Film
Flirten
Formulieren van eenheid
Fossielen
Frustratie
Fundamentalisme
Gastvrijheid
Gebed
Gebed des Heeren
Gebedsgenezing
Gebedsverhoring
Geboorteregeling
Geduld
Des HEEREN Lof
Johannes à Lasco (1)
Johannes à Lasco (2)
Johannes à Lasco (3)
Johannes à Lasco (4)
Johannes à Lasco (5)
Willem Farel (1)
Willem Farel (2)
Willem Farel (3)
Willem Farel (4)
Willem Farel (5)
Willem Farel (6)
Islam
Girolamo Savonarola
Petrus Datheen (1)
Petrus Datheen (2)
Johannes Calvijn (1)
Johannes Calvijn (2)
Johannes Calvijn (3)
Johannes Calvijn (4)
Maarten Luther (1)
Maarten Luther (2)
Maarten Luther (3)
Maarten Luther (4)
Maarten Luther (5)
Maarten Luther (6)
Maarten Luther (7)
Maarten Luther (8)
Maarten Luther (9)
Maarten Luther (10)
Ambrosius
Guido de Brès (1)
Guido de Brès (2)
Guido de Brès (3)
Guido de Brès (4)
Guido de Brès (5)
Guido de Brès (6)
Guido de Brès (7)
Guido de Brès (8)
Augustinus (1)
Augustinus (2)
Augustinus (3)
Augustinus (4)
Augustinus (5)
De Germanen
Abt Gregorius
Petrus Waldes (1)
Petrus Waldes (2)
John Wycliff
Johannes Hus
wat de bijbel zegt over
Abraham
Benauwdheid
De drie-eenheid (1)
De drie-eenheid (4)
De drie-eenheid (2)
De drie-eenheid (3)
De drie-eenheid (5)
De drie-eenheid (6)
De drie-eenheid (7)
De drie-eenheid (8)
De drie-eenheid (9)
De drie-eenheid (10)
De jeugd (1)
De jeugd (2)
De wederkomst
Elkaar vergeven (1)
Elkaar vergeven (2)
Gods Woord
Heersen
Hoop
Kastijding (1)
Kastijding (2)
Lankmoedigheid
Matigheid
Oefening
Rijkdom
Strijd
Toorn
Zachtmoedig
 

 

Vooral inhoud bepaalt psalmkeuze

De populariteit van bepaalde psalmen wordt vooral bepaald door hun rijke inhoud en veel minder door de melodie, reageert Machiel Karels.

Oud GBS-directeur L. M. P. Scholten stelt dat de gereformeerde gezindte zich dient in te spannen om ook vertrouwd te raken met onbekende psalmen (RD 18-2). Volgens hem vormen vooral de melodieën van deze psalmen een struikelblok.

Organist Wouter Schalkoort werkt de stelling van Scholten verder uit (RD 20-2). Hij stelt dat de melodie van een psalm moet passen bij de aangeboren muzikaliteit en het ritmegevoel. Daaraan hapert het bij onbekende psalmen, stelt hij.

Met beide genoemde auteurs deel ik de intentie om de rijke schat van de psalmen optimaal te benutten. Met de psalmen geeft God ons Zijn Woord in de mond. De Bijbelliederen mogen niet zomaar ongezongen blijven. Met beide auteurs ben ik het verder eens dat de melodie van onbekende psalmen een oorzaak kan zijn van hun geringe populariteit.

Daarnaast zie ik echter een duidelijk verband met de tekst van de psalmen die weinig worden gezongen. Daar ligt naar mijn mening een veel belangrijker oorzaak dan de moeilijke melodie.

Populair

Ik kom tot deze stelling na onderzoek van de statistieken van de website Psalmboek.nl. Op deze site kunnen bezoekers de psalmen in diverse berijmingen raadplegen. Ook kunnen ze erbij zingen. Dat laatste is mogelijk doordat de melodieën via de site afgespeeld kunnen worden.

Van deze mogelijkheid wordt vooral gebruikt gemaakt als er thuis of op school geen muziekinstrument voorhanden is of als de psalm een onbekende melodie heeft.

De statistieken maken duidelijk welke psalmen veel gezongen worden en welke niet. De analyse betreft 350.000 bezoeken in een periode van een jaar. Het betreft 113.000 unieke bezoekers. Dagelijks wordt Psalmboek.nl bezocht door ruim 1.500 unieke bezoekers.

Een vergelijking van de tien meest gezongen psalmen met de tien minst gezongen psalmen leert mij dat de inhoud van de ‘populaire’ psalmen volstrekt anders is dan de inhoud van de onbekende psalmen.

De bekende psalmen gaan over thema’s als Gods vrijgevigheid, Zijn heerlijkheid, de zaligheid en het heil in God en het vertrouwen op de Heere.

De onbekende psalmen gaan over thema’s als Gods toorn over ongeloof en Zijn straf over de zonden of zijn een bede om tot God om wraak over vijanden.

De populaire psalmen zijn positief, rijk van inhoud en bevatten veel brede thema’s. De minst geliefde psalmen zijn negatief van toonzetting en bevatten weinig en smalle thema’s.

Parallel

Als we het bovenstaande op ons laten inwerken, is het logisch dat bepaalde psalmen vaak gezongen en geciteerd worden en andere psalmen veel minder.

Een voorbeeld: Een van de meest gezongen psalmverzen (5.886 keer aangeklikt) is psalm 68 vers 10:  „Geloofd zij God met diepst ontzag (…) Die God is onze zaligheid!” Wat een prachtig thema! Daar raak je toch niet over uitgezongen?

Vergelijk dat met een van de minst gezongen versjes (29 keer aangeklikt) uit ons psalmboek, psalm 55 vers 9: „Dat hen de dood als schuldheer velle, en levend stort’ in ‘t diepst der helle.” Een bijzonder negatieve inhoud. Ik kan me levendig voorstellen dat een predikant of ouderling dat vers niet zomaar op het psalmbord zet.

Zowel Scholten als Schalkoort citeren in hun bijdrage Psalm 147 vers 1: „Het betaamt ons psalmen aan te heffen, die lieflijk zijn en harten treffen.” Ik denk dat de populaire psalmverzen vooral door hun inhoud harten treffen en pas in tweede instantie door hun melodie. En een predikant zoekt toch op inhoud en niet op melodie?

Het blijft overigens een gegeven dat er meer uit ons psalmboek te halen valt dan we nu doen. Wat dat betreft is er een parallel te trekken met het gebruik van de Bijbel. Ook daar zien we dat bepaalde Bijbelboeken en -teksten heel vaak bepreekt worden, andere veel minder. Voor het laatste geldt zeker: het zit niet vast op de melodie.

De auteur is initiatiefnemer van psalmboek.nl. De details van zijn onderzoek staan in het artikel 'Populaire psalmen' op deze site.